• Aart Aalbers

Zaterdag staan monumenten en architectuur centraal

VEENENDAAL Boeren, burgers en buitenlui, is dit jaar het thema van de op zaterdag 9 september te houden Open Monumentendag, gecombineerd met de Dag van de Architectuur. ,,Het vroeg voor de samenwerkende partijen wel de nodige verbeelding om aan dit thema een goede invulling te kunnen geven omdat dit nu niet echt een thema is waarmee Veenendaal veel historie kent", aldus Bert van den Bos (Historische Vereniging Oud Veenendaal) en Johan Huibers (Architectuurcentrum Veenendaal). Gezien het intensieve en boeiende programma is het toch gelukt. 

Gerard van Wijk

Boeren, burgers en buitenlui, is de uitroep waarmee de stadsomroeper in lang vervlogen dagen de aandacht van het publiek trok. Het thema verbindt volgens de organisatoren stadsbewoners, plattelandsbewoners en mensen met een rondtrekkend bestaan en verbindt uiteenlopende historische perioden met het heden." In gemeentelijke teksten wordt steevast gesproken van burgers, in plaats van inwoners. Burger was bedoeld als onderscheid met militair, regionaal duiden agrariërs burgers aan als mensen anders dan van de boerderij. Zo is eigenlijk ´ínburgering´een begrip van vroeger. De oorsprong van Veenendaal lag volgens Van den Bos en Huibers zeker bij die boeren, burgers en buitenlui. Dat kan komende zaterdag van nabij worden bekeken, er is een speciaal opgezette fiets- en wandelroute. Sporen van vroeger, maar ook van vandaag en gisteren, zijn in het programma opgenomen. Zo wordt tijdens de rondleiding in Veenendaal-Oost vertelt over de gedachten achter de stedenbouwkundige opzet van de wijk ,,en een doorkijkje gegeven naar wat de toekomst nog te bieden heeft voor dit nieuwste stukje Veenendaal." 

Bij het Fort aan de Buursteeg, met het nieuwe bezoekerscentrum, is een speciale wandeling en speurtocht uitgezet ,,Om het monumentale fort te beleven." Het fort is van twee uur tot half vijf vrij toegankelijk, om 14.00 en 14.45 uur zal Peter Elsevier Stokmans, architect van het bezoekers centrum, over het ontwerp vertellen. ,,Ook al veranderen functies en behoeftes door de tijd, de wortels van boeren, burgers en buitenlui op een plek zijn het startpunt geweest voor de ontwikkeling van dorp naar stad", laat Maurice L´homme (Architectuurcentrum) weten.

,,De stad of het dorp verkrijgt haar identiteit door de historie en unieke kenmerken van haar straten, pleinen en parken. De gebouwde omgeving vormt op deze wijze een vanzelfsprekend decor waar tegen het dagelijkse leven zich afspeelt. Een spanningsveld tussen heden en verleden, waarbij we op de Open Monumentendag en Dag van de Architectuur de zoektocht aangaan om op een hedendaagse manier erfgoed, zowel materieel als immaterieel in Veenendaal betekenis te geven. Op deze manier proberen we bij te dragen aan bewustwording van de kwaliteit en eigenheid van Veenendaal en aan de discussie voor een toekomst voor Veenendaal waarin vraagstukken en ontwikkelingen vanuit de eigen context en identiteit op een eigentijdse manier en met durf worden opgepakt." Kortom, de organisatoren doen het niet voor minder.

Achter alle straten en pleinen die het decor vormen van het dagelijks leven zit een verhaal, weet Maurice L´homme. ,,Op deze manier maken we de identiteit van de plek tastbaar en dagen we Veenendaal uit om op een andere manier naar haar eigen leefomgeving te kijken." Er is van alles te beleven: van een optreden van het koor Las CanTantes in de Oude Kerk tot de open dag van zorgboerderij De Eekhoeve en de openstelling van de molens. Boeren, burgers en buitenlui, gaat dat zien.