• Gerwin van Luttikhuizen

Voorzitter De Greb geeft verklaring voor dichte ijsbaan

VEENENDAAL Gerben Stellingwerf, voorzitter de Greb, schept duidelijkheid over waarom er niet geschaatst kon worden afgelopen dagen op de baan terwijl er op sloten wel gewoon geschaatst kon worden. ,,Wij hebben juist een skeelerbaan om na enkele nachten vorst open te kunnen en dit was niet het geval", begint hij in zijn toelichting.

Het bestuur van schaatsclub De Greb wreef zichzelf al in de handen toen het bekend werd dat er een 'matige' vriesperiode aankwam. Eindelijk zou er weer geschaatst kunnen worden op de skeeler(ijs)baan in Veenendaal. ,,Alle lichten stonden op groen. De voorbereidingen om de ijsbaan in orde te brengen waren inmiddels al getroffen. De rubbermatten en de banken waren al langs de baan gezet; de vorst mocht komen", vertelt Stellingwerf.

,,In de nachten vroor het slechts licht en overdag kwam de temperatuur boven nul. Hierdoor groeide het ijs heel langzaam. Op dinsdag 17 januari maakten de wolken plaats voor een strakblauwe lucht en een stralend zonnetje. In de nacht van dinsdag op woensdag zou weer min 8 gaan vriezen. Uitstekende vooruitzichten voor een mooie ijsvloer", aldus Stellingwerf. Het ijs was woensdag 18 januari bijna 3 centimeter dik, dus besloten ze om het water weg te pompen zodat het ijs op het asfalt van de baan kwam te liggen. ,,Omdat er nog steeds geen sprake was van een stevige vorstperiode en de temperatuur iedere dag toch enkele graden boven het vriespunt zou komen, besloten wij om de ijsbaan alleen in de avonden te openen. Echter, de sterke instraling van de zon overdag, gooide roet in het eten", vertelt hij.

DOMPER ,,De zon scheen die donderdag 19 januari van 's ochtend vroeg tot 's avonds laat. In de zon was het die middag bij onze woning, 10 graden boven nul. Op de ijsbaan zal het iets minder warm zijn geweest, maar de zon deed zijn vernietigende werk. De gehele dag scheen de zon op de ijsvloer van 2 a 3 cm. Doordat er nog niet was geschaatst, had de ijsvloer nog een zwarte kleur. De zonnestralen boorden zich door het ijs heen tot op het zwarte asfalt onder het ijs. In de krant kon u het al lezen. Het zwarte asfalt onder het ijs fungeerde als een soort vloerverwarming. Het daarop liggende ijs was daar niet tegen bestand en verdween als sneeuw voor de zon. Weg aspiratie om donderdagavond open te gaan. Hals over kop moesten allerlei instanties, waaronder facebook, worden ingeschakeld om alle schaatsliefhebbers te informeren dat de baan toch niet open kon. Overal waren asfaltplekken zichtbaar, waardoor zich ernstige ongevallen met alle soorten botbreuken zouden voordoen. Het bestuur van de Greb mocht die verantwoordelijkheid niet op zich nemen en kon helaas niet anders besluiten", legt hij uit.

VECHTEN Diezelfde avond is er nog wel met man en macht gewerkt om toch nog een ijsvloer te maken. Maar de zon bleef schijnen en de temperatuur bleef te hoog. Ondanks dat het in de nachten weer vroor, verdween dat beetje ijs overdag weer door de sterke zon. Ook het plan om het 'vierkant' nog beschaatsbaar te krijgen, mislukte. Schaatsen op de ijsbaan konden ze deze vriesperiode wel vergeten.

WEL OP SLOTEN Inmiddels konden er op verschillende plekken in Veenedaal al wel op plassen en sloten geschaatst worden. Maar hoe kan het dat er niet op de Greb geschaatst kon worden? Stellingwerf legt uit. ,,In de vrije natuur zijn er plassen met een waterdiepte van enkele decimeters tot soms wel een meter of meer. Die laag water kan ook door de zon worden beschenen zonder dat het water onder het ijs daardoor opwarmt. Als er ijs ligt, dooit die ijslaag niet weg bij zonneschijn omdat de temperatuur onder het ijs niet of nauwelijks stijgt", vertelt hij. ,,Bij een skeelerbaan is dat anders, want daar staat een laagje water op van 2 tot 6 centimeter", gaat hij verder. ,,Is er sprake van een vorstperiode met bewolking, dan is er geen probleem. Het dunne laagje water bevriest vrij snel. Zeker als het overdag ook blijft vriezen,wordt de ijslaag snel dikker en kunnen wij na 3 nachten behoorlijke vorst op deze ijslaag schaatsen. Door de vorst bevriest het laagje water tot op de bodem van de ijsbaan. De praktijk heeft ons geleerd dat er, zodra er geschaatst is, er ijsschraapsel op het ijs komt. Daardoor ontstaat er een witte laag op het ijs die de zonne-instraling weerkaatst en voorkomt dat het ijs in de zon dooit." Dit lukte dit jaar in Veenendaal dus niet.

VERVOLG Binnenkort wordt er met de gemeente overlegd om de skeelerbaan kort voor een vorstperiode wit te spuiten. Als de ondergrond wit wordt gespoten, voorkomen ze dat de zon zijn vernietigende werk kan doen. De witte ondergrond weerkaatst het zonlicht zodat de ijslaag niet of nauwelijks dooit. Dit in tegenstelling tot het zwarte asfalt dat nu in de baan ligt. Bekend is dat de kleur zwart, warmte absorbeert. Is er veel zonneschijn, dan wordt de ijsvorming moeilijk. Wij hebben de gemeente gevraagd of de Greb dit experiment binnenkort mag uitvoeren.

,,De toestemming moet nog worden gegeven en wij wachten in spanning af", sluit Stellingwerf zijn brief af.