• Aart Aalbers
  • Aart Aalbers

'Verdwijnen Juliahoeve is geen drama'

VEENENDAAL  Er is in Veenendaal in de afgelopen decennia veel gesloopt en daarmee is met name veel industrieel erfgoed verloren gegaan. ,,Dat had nooit mogen gebeuren'', zegt voorzitter Bert van den Bos van de Historische Vereniging Oud Veenendaal (HVOV). Maar het verdwijnen van de Juliahoeve, een kleine langhuisboerderij aan de Zandheuvelweg, vindt hij minder dramatisch.

Gerard van Wijk

De gemeenteraad was er onlangs nog niet zo zeker van dat de Juliahoeve het veld zou moeten ruimen, maar het college heeft de bezwaren van landgoedeigenaar Van Asch van Wijck om de hoeve een monumentenstatus te geven gegrond verklaard en dus wordt de hoeve gesloopt. De landgoedeigenaar wil er drie woningen voor in de plaats bouwen en met wat andere ingrepen ontstaan er zodoende voldoende kostendragers om het landgoed economisch te kunnen beheren.

,,De Juliahoeve is door de jaren heen een discussiepunt geweest'', laat Van den Bos weten. ,,Moet de hoeve wel of niet op de gemeentelijke monumentenlijst, dat was de vraag. Maar inmiddels is er al jaren geen onderhoud meer aan gedaan, het is in feite een bouwval geworden en het is ook niet echt spectaculair om het met alle macht te willen behouden. Ik ben er zelf diverse malen geweest, voor het eerst zo'n 25 jaar geleden. Toen had ik al het idee dat het geheel zonder noemenswaardig verlies tegen de wereld kon. Wil je het behouden, dan moet het gerestaureerd worden en wie betaalt dat? Het kost een vermogen. Dat is ook het probleem bij het kerkje aan de Zandstraat. En we hebben meer van die pandjes in Veenendaal.''

Wel zou de sloop van de Juliahoeve wellicht een verlies voor de omgeving kunnen zijn, denkt Van den Bos. ,,Het grootste gemis vind ik het verlies van landschappelijk erfgoed, er verdwijnt weer iets vanuit de historie, dat is wel dramatisch. We zitten ermee als historische vereniging, het is hinken op twee gedachten. Ik denk dat het voor de omgeving een meerwaarde kan zijn wanneer er iets fatsoenlijks voor in de plaats wordt gebouwd.''

De Juliahoeve werd ruim één eeuw geleden gebouwd, het was een agrarisch bedrijf. Woon- en achterhuis liggen onder één dak in elkaars verlengde. De meeste, zogenoemde, langhuisboerderijen in Nederland hebben een beschermde status. Boerderijen bepaalden de aanblik van het landschap, het verdwijnen ervan wordt als cultuurhistorisch verlies ervaren. Veranderingen in de landbouw hebben bewerkstelligd dat al de helft van de boerderijen in de afgelopen halve eeuw is verdwenen. Het aantal land- en tuinbouwbedrijven daalt per jaar met twee procent, er zijn er nog ruim 60.000 over.

,,De makke is dat er geen fondsen zijn om restauraties te doen'', zegt Van den Bos. In Veenendaal moet het van sponsoren en particulieren komen. De gemeente had in vroeger jaren een pot van 50.000 euro waaruit vergoedingen voor het opknappen van historische panden werden bekostigd. ,,Dat is verdwenen. Er is geen euro meer voor monumenten. Wel is er nu weer wat om open monumentendag te organiseren. Je kunt dus wel roepen dat erfgoed moet blijven staan, maar het is een dilemma want wie betaalt het restaureren en opknappen vervolgens? Veenendaal is ook geen omgeving waar mensen snel warm lopen voor erfgoed. Het is meer de mentaliteit om het zo goed mogelijk voor elkaar te hebben, we willen voort en daar wijken zaken voor of worden er ondergeschikt aan gemaakt.''