• Aart Aalbers

Veenendaal bezit voor vele miljoenen aan groen

VEENENDAAL Groendeskundige Wim van Heteren heeft een rekenmodel ontworpen en becijferd dat Veenendaal de trotse eigenaar is van 160 miljoen euro aan groenvoorzieningen. Deze week heeft hij de gemeenteraad hierover tijdens een BOT-overleg ingelicht. Veenendaal heeft met dit rekenmodel de primeur in Nederland.

Aart Aalbers

Oud SGP-raadslid Van Heteren treedt momenteel op als onbezoldigd adviseur van wethouder Frits Beckerman (Pro Veenendaal) wat betreft het openbaar groen in Veenendaal. De reden dat dit contact tot stand gekomen is vindt zijn oorsprong in een aangenomen motie van Pro Veenendaal. Hierin werd gevraagd om de financiële waarde van de buitenruimte te benoemen. Met die gegevens is het mogelijk om de effecten van bezuinigingen in beeld te krijgen. Ook is in het raadsprogramma 2014-2018 een passage opgenomen over groencompensatie. De inmiddels gepensioneerde Van Heteren maakte een computerprogramma en produceerde de gewenste bedragen. Van Heteren lachend: ,,Het leek moeilijk maar het was meer een weet. Met de berekende bedragen en getallen probeer je de waarde van het groen in beeld te brengen en te vertalen naar leefbaarheid."

Van Heteren laat in een overzicht zien dat de gemeente 28.493 bomen bezit die een vervangingswaarde vertegenwoordigen van bijna negen miljoen euro. De werkelijke waarde van de bomen ligt volgens Van Heteren nog vele malen hoger. Dit omdat, zo legt Van Heteren uit, met goed ingerichte groene zones luchtstromen gestuurd kunnen worden waardoor het mogelijk is om fijnstof weg te filteren en weg te sturen. Gevolg is dat de concentratie fijnstof tussen de 5 en 30 procent vermindert. Wanneer u bij droog weer aan een heg schudt, kunt u constateren hoeveel fijnstof de natuur voor uw longen filtert. Groen zorgt ook voor zuurstofproductie en voor het temperen van de buitentemperatuur. Ook dempen goed ingerichte en beheerde groene zones, door het wegsturen van de luchtstromen, het geluid tussen de 4 en 10 decibel en kan het energiegebruik met 10 procent dalen.

Van Heteren bladert in een boek en laat zien dat steeds meer steden te maken krijgen met zogenaamde hitte eilanden. ,,Ook onze Hoofdstraat zou een hitte eiland worden als er geen groen geplant was. Dankzij de bomen blijft de temperatuur daar lager en is het goed toeven, hetgeen omzetbevorderend is." Van Heteren experimenteert ook: ,,Ik heb in Veenendaal op 1 meter hoogte bij windstil weer op de bestrating een temperatuur gemeten van 39 graden terwijl de temperatuur onder een forse boom slechts 27 graden was. Bomen beïnvloeden dus sterk het klimaat in een stad. Zonder groen is een stad onleefbaar!" Van Heteren geeft als voorbeeld de stad New York, waar de laatste jaren maar liefst één miljoen bomen per jaar worden geplant. Door de positieve effecten van groen stellen de Amerikanen dat elke aan groen uitgegeven dollar, maatschappelijk vijf dollar oplevert.

Het rekenmodel van Van Heteren toont ook de effecten van eventuele bezuinigingen. Bij een lager nivo van snoeien is de levensduur van het groen korter en moet eerder geïnvesteerd worden in nieuw groen. Dit kost de gemeente een investering van tonnen per jaar. Het rekenmodel laat echter zien dat het toch goedkoper is omdat de kosten van snoeiwerk vele malen hoger liggen. Niet alleen bomen staan in het rekenmodel. Ook bijvoorbeeld 151.000 m2 bosplantsoen, 60.600 m2 haagjes, 44.000 m2 hondenuitlaatplaatsen, 38.000 m2 gazon met bollen en 98.500 m2 speelplaatsgras. Aan alles is een waarde toegekend en kunnen de effecten van bezuinigingen worden afgelezen.

We moeten ook zuinig zijn op onze oude bomen is een dringend advies van Van Heteren: ,,Een 25 tot 30 jaar oude boom kan per jaar het fijnstof en broeikasgas verwerken van 10.000 autokilometers." Van Heteren hamert erop dat we alleen al daarom zuinig moeten zijn op de oude grote bomen en niet zomaar alles moeten kappen. ,,Als we de grote beuken op het Stationsplein zouden kappen dan moeten we om hetzelfde bladvolume te behouden maar liefst 22.700 jonge bomen planten. Oftewel, het is gewoonweg niet te compenseren. Kappen van grote aantallen bomen is desastreus voor het klimaat, voor de stad en voor haar bewoners!"

Ook bermen dragen een steentje bij. Eén vierkante meter ruige niet gemaaide berm produceert de zuurstofbehoefte voor één inwoner. Ook is het volgens de groendeskundige belangrijk dat we inheemse bomen planten en geen bijvoorbeeld in Italië onder andere omstandigheden gekweekte bomen. ,,Inheemse bomen kunnen wel 50 tot 60 jaar oud worden terwijl een import boom het niet veel langer dan 25 jaar volhoudt."