• Aart Aalbers

Toekomst IW4 kan nog alle kanten op

VEENENDAAL Het blijkt niet makkelijk een goed scenario te schetsen voor de toekomst van IW4. Juni vorig jaar spraken de gemeenteraden van Veenendaal, Rhenen en Renswoude zich uit voor een variant waarbij de gehele werkopdracht in één gemeenschappelijke regeling zou worden gebracht. Nadien zijn 'verdiepende onderzoeken' uitgevoerd en daaruit komt naar voren dat aan deze variant toch nadelen kleven. Er is meer tijd nodig en de raden moeten zich opnieuw kunnen uitspreken. Bij dit alles gaat het er in ambtelijk jargon om dat ,,door een optimale variant van de Participatiewet wordt bijgedragen aan een inclusieve arbeidsmarkt waar zo veel mogelijk mensen zo regulier mogelijk werken."

Gerard van Wijk

De historie van de sociale werkvoorziening kan worden omschreven als een geleidelijke ontwikkeling van werkverschaffing voor langdurig werklozen tegen een bescheiden loon, tot volwaardige werkgelegenheid tegen functieloon voor verschillende categorieën arbeidsgehandicapten. Het gaat kortom om kwetsbare mensen, mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt.

DISCUSSIE Sinds enige jaren is de toekomst van de sociale werkvoorziening onderwerp van discussie. Dat heeft te maken met de introductie van de Participatiewet. Iedereen moet meedoen in de maatschappij, is de achterliggende gedachte. ,,De mogelijkheden van mensen met een beperking worden te weinig benut. Te weinig mensen werken in een reguliere baan", aldus de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten). Onder het motto 'passend werk' Blijft de Wsw (Wet sociale werkvoorziening) bestaan tot de laatste Wsw-er met pensioen gaat.

OPLOPEND TEKORT Wel duidelijk is volgens de beleidsmakers dat er een oplossing nodig is voor het oplopende tekort op de financiering van de Wsw. Daar wijst ook wethouder Arianne Hollander op. ,,Op zich is IW4, zeker in vergelijking met andere bedrijven in deze sector, een goed bedrijf. Maar de financiering vraagt aandacht."

Het kan nog verschillende kanten op gaan. In ieder geval dient het subsidietekort volledig in beeld gebracht te worden. Er zou onderscheid moeten worden aangebracht in de doelgroep van de Participatiewet. En er is een variant waarbij IW4 getransformeerd kunnen worden naar een zelfstandige sociale onderneming. Dat is vooral een wens van Rhenen.

ZORGVULDIG IW4 zelf wijst er op dat de gemeenten er voor staan de toekomst van het bedrijf met veel zorgvuldigheid in te vullen. ,,Liever met meer tijd dan met een keuze waarvan effecten niet goed blijken uit te pakken." De weg waarbij ondernemers en gemeenten zijn betrokken om naar wens ook mensen met een beperking zoveel mogelijk te laten participeren in het reguliere arbeidsproces is moeizaam en kost tijd.

Sowieso blijft een goede voorziening nodig voor mensen met een dienstverband op basis van de (oude) Wsw. IW4 is bezig met een koers onder de noemer 'krimpen met perspectief'. ,,Het uitvoeren van productieactiviteiten in eigen beheer wordt zoveel als mogelijk beperkt en waar dit nodig blijft wordt dit in directe samenwerking met reguliere werkgevers vormgegeven."

Het aantal mensen in de Wsw daalt. Aanvankelijk was de daling iets sterker dan geraamd, maar de verwachting is dat het tempo van de daling zal afvlakken. ,,Door het stopzetten van de instroom in de Wsw is het dalen van het aantal Wsw-deelnemers een vaststaand feit. In deze krimp is het belangrijk om mensen die in de Wsw werkzaam zijn goed en passend werk en perspectief te blijven bieden." Bij IW4 werken 331 mensen. De verwachting is dat dit er eind 2025 nog 255 zijn.