In memoriam: Hebe Kohlbrugge (102)

VEENENDAAL Vorige week dinsdag overleed op 102-jarige leeftijd dr. Hebe Charlotte Kohlbrugge.

In Veenendaal wonen nog maar weinig mensen die zich de jonge Hebe herinneren. Het was in 1939 toen de 25-jarige Hebe met haar ouders in de zojuist nieuw gebouwde woning aan de Hondzenelleboog D17 (later Dijkstraat 161) kwamen wonen. De woning is ondertussen weer afgebroken. Haar vader was beëdigd rentmeester in Utrecht en bezat een kantoor in beheer en taxatie van landelijke bezittingen.

Hebe vertrok naar Zwitserland voor een theologiestudie waarmee ze in de voetsporen trad van haar overgrootvader, de zeer bekende theoloog dr. H.F. Kohlbrugge. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat Hebe in het verzet en bracht onder andere geheime Nederlandse documenten naar Zwitserland. In 1944 is ze gearresteerd en zat daarna gevangen in het Oranjehotel te Scheveningen, kamp Vught en Ravensbrück.

Ook na de oorlog heeft Hebe nog een aantal jaren bij haar ouders aan de Dijkstraat gewoond. Oud-Dijkstraters herinneren zich nog dat Hebe met haar zusters al pratend door de straat liep. Ze verstonden er echter niets van omdat de zeer geleerde zussen veelal een andere taal spraken. Het was in die tijd dat ze werd gevraagd om mee te werken om de haatgevoelens tussen de Nederlanders en Duitsers te verminderen. Weer later zette ze een smokkellijn op om Bijbels in Oost-Europa te verspreiden.

In 1948 vestigde Hebe zich in Utrecht. Ze ontving in haar lange leven veel onderscheidingen zoals de Joost van den Vondelprijs, een eredoctoraat aan de Universiteit van Praag, een eredoctoraat in Roemenië maar ook de hoge Amerikaanse onderscheiding Medal of Freedom.

In 2002 schreef Hebe de autobiografie 'Twee keer twee is vijf'. Tot voor kort gaf ze nog interviews en bezocht herdenkingen. In september van dit jaar sprak ze bij een herdenking in Arnhem de aanwezigen nog toe.

Hoewel ze met kop en schouders boven de meeste op de lijst staande 'Bekende Veenendalers' uitsteekt, staat Hebe op Wikipedia niet op deze lijst vermeld.

Aart Aalbers