'Meer eigen inbreng van leerlingen'

VEENENDAAL - Onderwijsvernieuwing in het basisonderwijs, toegespitst op meer inbreng in het onderwijs door kinderen. Daar vraagt de Veenendaalse onderwijskundige Hans Bakker (61) aandacht voor en hij promoveerde er vorige week op aan de VU in Amsterdam.

door Gerard van Wijk

Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw gaan meer basisscholen over op ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO), in plaats van programmagericht onderwijs (PGO). Het gaat wel langzaam; van de zevenduizend basisscholen werkt vijf procent met OGO. Bij het PGO zijn het onderwijsprogramma en de gebruikte lesmethoden het uitgangspunt.

,,Het aantal schoolteams dat vindt dat dit ten koste gaat van de eigen inbreng van de leerlingen neemt toe. Zij vinden dat een didactiek die de kinderen wil motiveren zich moeilijk laat verbinden met vastgestelde programma's. Streven van de GO-scholen is juist om de leerlingen meer eigen inbreng te geven in het onderwijsleerproces en het onderwijsaanbod, waardoor de lessen voor hen uitdagender en effectiever worden."

Hans Bakker werkt op de Christelijke Hogeschool in Ede, op de Pabo als docent onderwijskunde en pedagogiek. Tot 1990 werkte hij als meester op de Veenendaalse Rehobothschool. Het veranderingsproces van programmagericht naar ontwikkelingsgericht onderwijs vraagt om een omslag in de organisatie. Bij OGO geeft de leraar de kinderen meer mogelijkheden om inbreng te hebben tijdens lesactiviteiten. Uitgangspunt van het proefschrift van Bakker is dat het schoolteam bereid moet zijn een 'levende organisatie' te worden, wil daadwerkelijk aansluiting gevonden kunnen worden bij de theorie van OGO.

Op grond van literatuurstudie en interviews heeft Bakker een model ontwikkeld dat basisscholen kan helpen bij de ontwikkeling naar OGO. ,,Dit model is gericht op een expansief lerende schoolorganisatie, dat wil zeggen; een organisatie waarbij het gehele docentenkorps bezig is kritisch te kijken naar het bestaande problematische systeem en bezig is dit om te vormen naar een nieuw soort organisatie. Het is belangrijk om in het schoolteam met elkaar een visie te ontwikkelen over goed onderwijs. Daarbij moeten de teamleden zich kwetsbaar durven opstellen en reflecteren op hun eigen lesmethodes met kinderen en het functioneren in het schoolteam. Dan ontstaat er een sfeer waarin het team gezamenlijk leert."

De bedoeling is het verbeteren van de lespraktijk, zodat leerlingen zich beter ontwikkelen en sneller leren.