• Monument kinderbegraafplaats Munnikenhof.

    Aart Aalbers

Kindergraf niet langer anoniem

VEENENDAAL Op initiatief van de gemeenteraadsfractie van de ChristenUnie is op het oudste kindergrafveld op de Algemene Begraafplaats aan de Munnikenweg een monument geplaatst ter nagedachtenis aan de vele anoniem begraven kinderen. Het kunstwerk is gemaakt door Gea Leegstra uit Veenendaal en is woensdagmiddag onthuld door wethouder Frits Beckerman.

Aart Aalbers

Op het oude gedeelte van deze begraafplaats bevindt zich voor de personeelskantine  en langs het pad in zuidelijke richting een grasveldje. Als je er langs loopt lijkt het een vredig stukje gazon. Als je weet wat daar gebeurd is dringt langzaam een andere werkelijkheid tot je door. Hier moeten enorm veel tranen zijn gevloeid. Op een betrekkelijk klein stukje grond zijn 1017 baby's en peuters begraven. Enkele jaren na het in 1917 in gebruik nemen van deze begraafplaats heeft de gemeente besloten om kinderen, van wie de ouders geen eigen graf kochten, apart van volwassenen in een algemeen kindergraf te begraven. Deze 1017 kinderen zijn echter niet de enige kinderen in Veenendaal die jong zijn overleden. Er waren ook ouders die een eigen graf kochten.

VERZWEGEN Een groot gedeelte van deze kinderen is levenloos geboren of binnen enkele maanden na de geboorte overleden. Toch liggen er ook wel kinderen begraven die 2, 3 of soms wel  5 jaar oud zijn geworden. In die tijd ging men heel anders om met een levenloos kind dan tegenwoordig. Terwijl de moeder nog in het kraambed lag werd de overleden baby, soms nog dezelfde dag, begraven. Het is nu niet meer in te denken, maar in die tijd verzweeg men vaak een zwangerschap. Ook verzweeg men soms  voor de andere kinderen een dood geboren kind. Het is vele malen gebeurd dat moeders of andere nabestaanden, soms na 30 of  40 jaar, bij de beheerder kwamen vragen of hij wist waar haar kind, broertje of zusje begraven lag. De reden dat er slechts enkele gedenkstenen bij deze kindergraven geplaatst zijn is dat het een gemeentelijk graf is en er twaalf kinderen in één graf liggen. Ook volwassenen werden vroeger meer dan nu zonder gedenksteen in  een algemeen graf begraven. Toch liggen er wel enkele gedenkstenen op het veldje. Soms na 40 jaar kwamen nabestaanden aan de beheerder vragen of er alsnog een steentje met de naam van het overleden broertje of zusje geplaatst mocht worden.

Tijdens het indienen van het burgerinitiatief tot behoud van het oude gedeelte van de begraafplaats aan de Munnikenweg hebben de indieners aandacht gevraagd voor deze kindergraven. De ChristenUnie fractie heeft in reactie hierop in haar verkiezingsprogramma opgenomen om te ijveren voor een gedenksteen voor alle op de begraafplaats begraven kinderen. Veenendaal is nu een bijzondere gedenksteen rijker. De steen verwijst naar een periode waarin de kindersterfte hoog was en het niet zo vanzelfsprekend was dat een baby opgroeide tot een volwassene. Zet je het aantal in verhouding tot de huidige bevolking van Veenendaal, dan kun je wel zeggen dat er in een periode van 40 jaar ruim 4000 kinderen in een algemeen graf zijn begraven. Een enorm aantal.