• Korine van Veldhuijsen

Hospice: Als sterven dichtbij komt

VEENENDAAL De stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Berkenstein houdt van 20 tot en met 26 september de Week van de Hospice in Veenendaal. Allerlei activiteiten vinden er plaats, van een magische dinershow en Café Doodgewoon tot een pubquiz en een kinderopera. Doel is om hospice Berkenstein meer naamsbekendheid te geven en de financiële reserves te versterken. In deze serie rondom de Week van de Hospice geven we een kijkje in de keuken van dit bijna-thuis-huis aan de Vondellaan.

Korine van Veldhuijsen

Er brandt een kaars voor het raam: een teken dat er net iemand overleden is. ,,Het interview moet even wachten", vertelt Carola van Baaren. Met mede-coördinator Klazien ten Brinke vormt zij de spil van de hospice: samen sturen ze het team van vrijwilligers aan, begeleiden ze opnames van nieuwe bewoners en houden ze contact met Buurtzorg, die de verpleegkundige zorg levert.

Een bewoner die er nog geen dag lag, is plotseling overleden en wordt uitgedragen. De aanwezige vrijwilligers, familie, collega van buurtzorg en Van Baaren stellen zich op in de hal van de boerderij. Daar wachten zij in stilte tot de begrafenisondernemer de kist de kamer en de boerderij uitrijdt. Achter de familie aan lopen zij mee naar buiten. Daar schudden ze hen de hand en blijven ze staan tot de auto het laantje heeft verlaten.

Dan wacht de koffie en bespreken ze het overlijden van deze meneer na. Van Baaren: ,,Eén van de vrijwilligers is tamelijk nieuw en maakte dit voor het eerst mee. Dan is het extra belangrijk om te weten wat dit in je losmaakt. De dood blijft ons raken en dat is alleen maar goed. Deze bewogenheid maakt dat we kunnen meeleven met de mensen en hun families."

Al meer dan vijftien jaar kunnen Veenendalers rekenen op vrijwilligers die de zorg voor terminaal zieke mensen en hun families ondersteunen. Bij mensen thuis, of sinds elf jaar in de hospice aan de Vondellaan. ,,Sommige mensen verblijven drie maanden bij ons", vertelt Van Baaren, ,,anderen maar een dag, zoals deze meneer. Altijd is ons doel het verblijf zo prettig mogelijk te maken. 'Waar heeft u trek in?, vragen de vrijwilligers bijvoorbeeld dagelijks, 'dan ga ik dit voor u maken.' Het raakt me dat sommige mensen de warmte die de hospicezorg biedt niet gewend zijn. Er is veel eenzaamheid onder Veenendaalse ouderen. Eén bewoonster liet vallen: 'Dit was de mooiste week van de afgelopen dertig jaar.'"

,,Onze voornaamste taak bestaat uit het begeleiden van onze 65 vrijwilligers. Ik vind het mooi dat mensen in deze drukke tijd onbezoldigd voor de ander willen klaarstaan. Je ziet vrijwilligers groeien in hun rol. Een ieder draagt bij vanuit wie hij of zij is. Neutraal kunnen luisteren naar de verhalen van bewoners is de belangrijkste kwaliteit, maar het vrijwilliger zijn vraagt ook dat je licht huishoudelijk werk doet."

Van Baaren wordt vaak gevraagd of het werken in de palliatieve zorg niet zwaar is. ,,Soms, maar als iets mij heeft verrast, zijn het juist de vele vrolijke momenten die we delen. We maken plezier met elkaar, wat maakt dat de sfeer in huis heel prettig is. Daarnaast blijf ik me ontwikkelen dankzij vrijwilligers en bewoners en dit vind ik belangrijk. Ik heb geleerd om voorbij mijn eigen waarheid te kijken en het kleine meer te waarderen."

Tot slot: ,,Ik hoop dat de Week van de Hospice ervoor zorgt dat we een steviger plek krijgen in Veenendaal. Het pad naar de dood gaan we immers allemaal. En soms wordt de zorg voor familie en vrienden te zwaar. Dan bieden wij graag ondersteuning, zowel bij de mensen thuis als in onze boerderij."

Bij het verlaten van de hospice brandt de kaars niet langer. De familie van de overledene heeft het inmiddels uitgeblazen.

Meer informatie op www.vptzberkenstein.nl