• Leden van het organiserend comité voor het pand van DownTown. Links voor Hennie Henzen, links achter Wim van Ginkel.

    Elisa de Graaf

'Veense plekken van plezier' op Open Monumentendag

VEENENDAAL De opening van DownTown aan de Tuinstraat door burgemeester Gert-Jan Kats is zaterdag aanstaande om 10.00 uur tevens de start van het gezamenlijke programma van de jaarlijkse Open Monumentendag en de Dag van de Architectuur. Dit jaar plannen de Historische Vereniging Oud Veenendaal en Architectuurcentrum Veenendaal alweer vijf jaar samen een route langs (oude) panden, kerken, kantoren et cetera. De vrijdagavond ervoor is traditioneel de avond van Architectuurcentrum Veenendaal. Dit keer zal in het Spectrum de Gilbert Architectuurprijs worden uitgereikt.

Aart Aalbers

Het thema van de landelijke Open Monumentendag is, zoals vorige week in de bijlage van deze krant was te lezen: Plekken van Plezier. Het programma is ook te downloaden via http://www.oudveenendaal.nl/nieuws/ . Het is de organisatoren weer gelukt een aantal panden opengesteld te krijgen voor belangstellenden. Een fietsroute verbindt alle locaties. Comité-voorzitter Hennie Henzen laat weten: ,,Er zijn helaas door werkzaamheden een tweetal onderbrekingen in de fietsroute geconstateerd. De fietsers kunnen daar de F-route volgen om weer op de route te komen. Wij gaan ook extra bordjes aan lantaarnpalen ophangen." Het betreft de spoorwegovergang Nieuweweg-Noord en op de Industrielaan. Verder zal stadsgids Jaap Pilon om 11.00 uur vanaf DownTown met een groep belangstellenden vertrekken om al wandelend een aantal Veense plekken van plezier aan te doen en de historische achtergrond te vertellen.

OPENING DOWNTOWN Henzen is blij met het programma: ,,Zeker ook omdat de start van ons programma tevens de opening van DownTown is. DownTown is niet alleen een aanwinst voor ons centrum, maar zal uitgroeien tot een plek van plezier en dat is juist dit jaar het thema van de landelijke Open Monumentendag. Het uit 1913 daterende voormalige kerkgebouw heeft aan de Tuinstraat een fraaie voorgevel gekregen. Hier zie je direct ook het raakvlak met Architectuurcentrum Veenendaal waarmee we sinds vijf jaar optrekken. Veel voormalige kerkgangers van de Pniëlkerk en andere belangstellenden kunnen zaterdag het pand nog eens doorwandelen om te zien welke metamorfose 'hun' kerk heeft doorgemaakt." Ook zal in 'de huiskamer van Veenendaal' een presentatie plaats vinden van historisch Veenendaal. De Pniëlkerk werd in het verleden ook wel de Hoofdstraatkerk, de Koksekerk en de Kievietenkerk genoemd.

GRATIS KOFFIE Henzen geeft verder aan dat er in het verleden nog veel meer plekken van plezier zijn geweest. ,,Denk bijvoorbeeld aan de gesloopte bioscoop aan de Munnikenweg, het evenemententerrein achter de ULO school en de zweminrichting in het Valleikanaal waar nu de Raadhuisstraat ligt. Hiervan is niets tastbaars meer over. Vandaar dat we het niet in ons programma konden opnemen." Het comité heeft ook enkele pandeigenaren bereid gevonden de deuren zaterdag open te stellen. Henzen: ,,De een gaat met plezier naar de kerk, een ander met plezier naar zijn werk of naar school. Ook zijn er Veenendalers die al jarenlang stamgast zijn bij Café 't Huchie aan de Nieuweweg 133. Speciaal voor deze dag kan men daar gratis koffie drinken."

KOOR In het programmaboekje lezen we dat de molenaars van beide molens rondleidingen geven, dat bezoekers van de Brugkerk kunnen genieten van orgelspel en ook een rondleiding kunnen krijgen, in de Oude Kerk zal een koor optreden, is er regelmatig een orgelconcert en tevens een activiteit voor kinderen, in de Willibrorduskerk (nu Koninklijke Ginkel Groep) wordt de door Henk van Voskuilen gemaakte maquette van de Willibrorduskerk onthuld en om 14.00 uur zal hier het Christelijk Nationaal Koor optreden. Dit 100 leden tellende koor, met leden uit het gehele land, reist heel Europa rond en repeteert altijd in het Ichthus College in Veenendaal. Ook de voormalige ULO school (nu Ottens Vallei notaris) waar in de Tweede Wereldoorlog soldaten ingekwartierd hebben gezeten en voorheen de bibliotheek was gevestigd, is opengesteld. In de school is een digitaal gepresenteerde fotomontage te zien over de ULO. De openingstijden van de diverse panden staan in het programmaboekje en op de site van de historische vereniging.

HERBESTEMMING ,,Herbestemming is iets van de huidige tijd", aldus bestuurslid Wim van Ginkel van Architectuurcentrum Veenendaal. ,,Als ik naar mijn eigen bedrijfslocatie kijk aan de Nieuweweg-Noord dan heeft de leegstaande Willibrorduskerk weer een mooie bestemming gekregen.Ook DownTown is zo'n voorbeeld. Ferry Gerritsen hield twee jaar geleden op de avond voor de Open Monumentendag en de Dag van de Architectuur een korte lezing over mogelijkheden van ontmoetingen in het centrum. Toen is de basis gelegd voor DownTown. Kort daarop ging het balletje rollen en vroeg ik hem om de opening aanstaande zaterdag te doen tijdens onze gezamenlijke dag. Dat gaat nu gebeuren." Samen met de architecten Maurice Lhomme en Marloes Faber neemt Van Ginkel deel in het gezamenlijke comité.

ARCHITECTUURPRIJS Van Ginkel weet te vertellen dat het Architectuurcentrum Veenendaal vrijdagavond de eerste Veenendaalse Architectuurprijs beschikbaar gaat stellen en dat men van plan is om dit elke twee jaar te gaan doen. ,,Dit jaar was het prijsvraaggebied het landschap rond de Slaperdijk maar een volgende keer kan het gaan over een gebouw of een wijk. Vrijdagavond mogen alle vijf bureaus hun inzending toelichten. Saskia Koppert zal in het kader van het Gilbertjaar de geldprijs uitreiken aan de door de deskundige jury bepaalde winnaar van het beste ontwerp voor een Gilbertgaard bij de Slaperdijk. Alle ontwerpen zijn nog enkele weken te zien in de Cultuurfabriek."

ARCHITECTUURCENTRUM VEENENDAAL Architectuurcentrum Veenendaal heeft een doel met deze activiteiten. ,,We willen primair de aandacht vestigen op architectuur. Dat is ons doel. We starten al met de jeugd. We gaan we bijvoorbeeld vrijdagmiddag met leerlingen van de Patrimoniumschool kijkdozen maken om te zien hoe het Kees Stipplein en het Thoomesplein samen een plek van plezier kan worden. Daarnaast verzorgen we excursies naar andere steden. We waren al eens in Utrecht, Den Bosch en binnenkort gaan we in Ede op bezoek."

Van Ginkel en zijn club is nog op zoek naar mensen die geïnteresseerd zijn in het Architectuurcentrum en het leuk vinden om mee te willen werken. Aanmelden via www.architectuurcentrumveenendaal.nl. Van Ginkel: ,,Laat de Veenendalers zeker het programma van zaterdag even bekijken en enkele locaties bezoeken. Het is heel divers. Niet alleen historie, ook veel eigentijds." Het Architectuurcentrum Veenendaal houdt jaarlijks op de tweede vrijdag in september naast het middagprogramma voor kinderen 's avonds in het Spectrum de avond van de Architectuur. Voor informatie over het programma van vrijdagavond of het zich kosteloos aanmelden: https://avond-van-de-architectuur-2019.eventbrite.nl.

FIETSROUTE Het comité heeft ook weer een fietsroute uitgezet om de diverse opengestelde panden met elkaar te verbinden. De fietser komt niet alleen langs de opengestelde panden. In het programmaboekje worden ook diverse andere panden aangestipt zoals de voormalige bioscoop aan de Nieuweweg 54, die later de Apostolische kerk werd en nu weer van eigenaar wisselt. Het rijksmonument de Frisiavilla ontbreekt niet. Ook plaatsen van plezier zoals de Cultuurfabriek en theater De Lampegiet staan in het programmaboekje. De groenliefhebbers komen ook aan hun trekken. Er is voor gekozen om over de 367 jaar oude Slaperdijk, door de bossen van Prattenburg, de Kooiweg en het Dijkje en dus ook langs het in 1786 gebouwde Fort aan de Buursteeg te fietsen.

JUBILEUM Henzen is blij met de samenwerking tussen het Architectuurcentrum Veenendaal en de Historische Vereniging Oud Veenendaal. ,,We zijn er als historische vereniging erg gelukkig mee. We hebben veel raakvlakken. Beide hebben we het over panden. Architecten hebben ook te maken met historische panden. Kijk bijvoorbeeld maar naar de herbestemming van de Willibrorduskerk aan de Nieuweweg-Noord en nu bij DownTown." Van Ginkel vult aan: ,,In het begin had ik mijn twijfels. Nu zien we dat we erg veel raakvlakken hebben. We hebben elkaar nodig maar laten elkaar ook vrij."

PLUIM De voorzitter geeft de comitéleden een pluim. ,,De leden van het comité komen uit allerlei geledingen van de maatschappij en hebben ieder zijn eigen connecties. De een bij de kerk, de ander bij de molens en weer een ander kent veel bedrijven dat van pas komt om advertenties te winnen. Dankzij de vele connecties hebben we geregeld een openstelling van een pand weten te realiseren. Zonder openstelling van de monumenten zouden we niet zo'n mooi programma kunnen presenteren."