• Wat in 1988 een lust voor het oog was... is jaren later op het gemeentehuis een financiele last geworden.

    Aart Aalbers
  • Fonteinbak werd in 2012 volgeschept met zand en over de RVS kolom gaat een 'gebreide condoom'.

    Aart Aalbers

De neverending story van de fontein...

VEENENDAAL De door nalatig onderhoud sterk verloederde fontein aan de Duivenweide is een veel besproken object. Het kunstwerk, dat bij de Lampegiet behoort, moest buiten komen te staan 'zodat het mogelijk iedereen kan bekoren.'

Aart Aalbers

Eind 1986 geeft de Veense Culturele Raad aan vijf kunstenaars de opdracht om een ontwerp van een kunstwerk in te dienen hetgeen ongeveer 75.000 gulden mag kosten. Vier kunstenaars dienen een ontwerp in. Het ontwerp van de nu 75-jarige Hedda W. Buijs wordt gekozen. Hij geeft zijn kunstwerk de titel mee: 'Oud ontmoet nieuw'.

Uit documentatie in Regionaal Archief Rivierenland, alwaar het archief van de kunstenaar is ondergebracht, blijkt dat de geldsom door meerwerk over de drie ton gaat. Ook het Amfitheater, de muurtjes bij de oude boom en de bestrating zijn deel gaan uitmaken van het kunstwerk. Voor de gemeente was dat voordelig omdat dan slechts 6 procent btw betaald diende te worden. In januari 1988 wordt er door Bruil Ede driftig gebouwd en in dat jaar is ook de oplevering.

PORNOFILM Zonder toestemming van het gemeentebestuur wordt de Veense fontein in juli 2006 het decor van een pornofilm. Op een vroege dinsdagochtend wordt, terwijl de marktkooplieden af en aan rijden, bij de klaterende fontein een pornofilm opgenomen.

ONDERHOUD De fontein vergt, zoals elke waterpartij, regelmatig onderhoud. De onderhoudskosten wordt de gemeente teveel en men staakt rond 2008 het onderhoud. De verloedering doet zijn intrede. De kunstenaar had echter de gemeente vooraf zwart op wit doorgegeven wat er aan onderhoud gepleegd moest worden. Volgens een krantenartikel uit 2017 realiseerde de gemeente zich dat en was het geen enkel probleem.

KONINGINNEDAG 2012 In april 2012 komt de koningin op bezoek in Veenendaal. De looproute komt langs de fontein. Het plaatselijke comité laat een trui breien die om de RVS kolom van de fontein heen wordt getrokken. De bak laat men leeglopen en vult men met grond. Het komt de kunstenaar ter ore en die belt op hoge poten naar de burgemeester. De kunstenaar zegt dat die 'wollen condoom' van zijn kunstwerk af moet. Burgemeester Ties Elzenga is niet gediend van zulke woorden en wil praten als de taal netjes blijft.

Een gesprek volgt. Er wordt afgesproken dat de fontein ingepakt blijft maar daarna in oude glorie zal worden hersteld. De SP fractie herinnert de burgemeester kort daarna aan de leveringsvoorwaarden maar er gebeurt wederom niets. Elzenga verdwijnt enkele maanden later uit Veenendaal en de fontein verloedert, mede door vandalisme hetgeen men oogluikend toestaat, steeds verder. In 2015 zijn jongens in de weer om met behulp van netjes vissen te vangen die daar in een soort van groentesoep rondzwemmen.

TOESTEMMING De politiek besluit in het voorjaar van 2016 om het opknappen van de fontein op te nemen in haar plan 'Pimp het centrum'. Na enkele jaren vergaderen blijkt de fontein uit het plan verdwenen te zijn. In 2018 stelt de raadsfractie van ProVeenendaal vragen aan het college van b en w over het verpauperde kunstwerk nabij het centrum. Het college geeft als antwoord dat er wellicht een nieuwe visie (fietspad) komt op het gebied waarin het kunstwerk staat.

Omdat het kunstwerk geen onveilige situaties oplevert doet de gemeente er vooralsnog niets aan. Buijs heeft, zoals elke andere onderneming, geleverd onder leveringsvoorwaarden en daar is de gemeente mee akkoord gegaan. Hierin staat onder andere 'Zonder toestemming van de kunstenaar mag het kunstwerk niet gewijzigd, verplaatst of vernietigd worden.'

HERSTELLEN Het verloederen van meerdere kunstwerken in Veenendaal schiet de raadsfractie van de SP in het verkeerde keelgat. Zij maken, als ludieke protestactie, het waterkunstwerk achter de Frisiavilla schoon en ontdoen het van blad, zwerfvuil en emmers kapotte tegels. Ook dient de SP tijdens de gemeenteraadsvergadering van juni een motie in waarin het college wordt opgedragen de fontein te herstellen. Na toezegging van burgemeester Piet Zoon dat hij binnenkort met een begroting van de kosten van herstel komt, trekt de SP die avond de motie tijdelijk in. De start was mooi... 'Zodat het mogelijk iedereen kan bekoren!'