• Een auto rijdt in 1955 vanuit Elst de Cuneraweg op richting Rhenen. In het midden pension en koffiehuis 'de Hertekop'.

    Coll. gemeentearchief Veenendaal
  • Aart Aalbers

Cuneraweg is eeuwen oud

RHENEN In Rhenen kun je wel tien kilometer verhuizen en nog steeds aan dezelfde straat wonen. Vanaf de Grebbedijk tot bijna aan de Slaperdijk bij Amerongen reikt de Cuneraweg. Wat gebeurde daar in de loop der tijd zoal?

Aart Aalbers

De Cuneraweg, eerder ook wel Den Kuneren Wegh of Kuneraweg genoemd, is een van de oudste wegen in onze omgeving. Op kaarten uit de 17e eeuw staat de weg al ingetekend. Uit archeologisch vondsten blijkt dat er zeer waarschijnlijk tijdens de Romeinse tijd ten westen van de Cuneraweg al bewoning was. In 1943 werd zelfs een vuurstenenbeitel uit het Stenentijdperk gevonden bij werkzaamheden nabij de Cuneraweg. De weg slingert zich vanaf de Grebbedijk al zeker 500 jaar door Achterberg en gaat onder het spoortunneltje door rechtsaf richting Veenendaal.

Hier is de weg ook bekend als N233. Bij de '3 Zussen' gaat de Cuneraweg langs kasteel Prattenburg naar het Egelmeer. Op en in de huizen langs deze weg, die genoemd is naar de heilige Cunera uit de gelijknamige legende, is in de loop der eeuwen veel gebeurd. Duizenden baby's zijn aan de Cuneraweg geboren en vele tientallen personen zijn op deze weg door ongelukken om het leven gekomen. We zullen enkele zaken uit de historie van dit voormalige zandpad noemen. Pas tussen 1916 en 1922 kwam er verharding. Vanaf 1957 hoeft het verkeer niet langer door Achterberg richting de pont bij de Blauwe Kamer, maar kan het over de Rijnbrug.

BEWUSTELOOS In het Rotterdamsch Nieuwsblad van 1892 staat dat de 26-jarige knecht W. van Laar van landbouwer Van der Scheur varkens in Veenendaal zou afleveren. Hij 'proefde' echter teveel. Op het laatst was hij dronken. Toen hij, al gekheid makend, terugreed uit Veenendaal viel hij op de Cuneraweg van zijn kar waardoor hij een diepe hoofdwond opliep. Het paard liep echter door en de kar reed over zijn borst. Omstanders brachten hem binnen bij een der aanwonenden. Daarna werd hij naar zijn baas op Stuivenes vervoerd waar hij onder hevige pijnen stierf.

Op een zaterdag in maart 1908 ziet W. Hulshof uit Veenendaal 's morgens rond half acht een man in bewusteloze toestand op de Cuneraweg liggen. Naast hem staat een kruiwagen vol lompen. Hij gaat snel naar de boer die er vlakbij woont en vraagt om hulp. De boer zegt niet te helpen want hij had hem de avond ervoor 'met een mooi praatje weg weten te krijgen'. De boer vertelt dat hij toen al slingerde. Hulshof gaat nu naar zijn buurman om daar hulp te halen. Ook daar krijgt hij nul op zijn rekest. De boerin zegt: ,,Daar kunnen wij niets aan doen."

Hulshof spoed zich verder om hulp te vragen. Een krant schrijft: 'J. Vink toonde zich zeer medelijdend en ging dadelijk mee en nam hem in zijn huis op. Hij probeerde hem met wat warme koffie en melk weer wat bij te brengen. Hij spande zijn paard voor de wagen en bracht de man naar zijn woning in Veenendaal. Huisarts Hekster kon niet voorkomen dat de man nog diezelfde dag is gestorven.' De twee andere buren worden in de krant als onmenselijk betiteld.

FIETSERS In 1927 maakten ook fietsers gebruik van de weg. Iets wat anno 2018 niet meer is voor te stellen. Het werd Veenendaler J. Rijnders noodlottig. Hij werd gegrepen door een vrachtauto en kwam om het leven. In datzelfde jaar was er nog een ongeluk. De auto van zuivelfabriek Wilhelmina uit Veenendaal reed op de Cuneraweg. Plotseling kwam uit een zijweg paard en wagen van boer Van Laar. Een botsing was onvermijdelijk. 'Het dier had een der pooten gebroken en moest worden afgemaakt.' De mensen hadden 'ontvellingen en kneuzingen'.

PELGRIMS Langs de Cuneraweg staan of stonden onder meer kasteel Prattenburg, het Juliana Ziekenhuis met een zusterhuis, een bordeel, de pensions Gramia, de Hertekop en Bergzicht, zwembad het Bergbad, benzinestations, kerk Het Veeneind en Heimerstein. Het laatste stond daar begin 1400 al. In 1840 was baron van Knobelsdorff eigenaar en woonde daar ook. Ook Jonkheer E.H.F.A. Schimmelpennick en de burgemeester van Rhenen heeft er gewoond. Iets wat ook niet meer is voor te stellen is dat er tot aan de Reformatie jaarlijks over de Cuneraweg een ommegang met de relieken der heilige werd gelopen. Tien duizenden pelgrims kwamen de voorspraak van de Maagd van Rhenen inroepen tegen keelpijn en veeziekten.