• Ouwehands Dierenpark Rhenen
  • Ouwehands Dierenpark

Ouwehand: van pluimvee naar panda

RHENEN Sigarenfabrikant Abraham Ouwehand kwam met vrouw en vier kinderen vanuit Rotterdam in Rhenen wonen. Hij begon in Rhenen een kippenfokkerij, een veevoederfabriek en een sigarenfabriek.   

Aart Aalbers

Het kan vreemd lopen. De start van Ouwehands Dierenpark begint met de verhuizing van het gezin van een Rotterdamse sigarenfabrikant naar Rhenen. Hun zoon Johannes Bernardus was twee jaar eerder oftewel in juni 1913 op 18-jarige leeftijd in Rhenen gaan wonen. In de Nederlandsche Staatscourant staat dat vader Abraham Ouwehand en zijn beide zoons Cornelis Willem (Cor) en Johannes Bernardus eind 1919 gezamenlijk een tweetal vennootschappen oprichten. Het ene bedrijf  handelt in tabak en fabriceert en verkoopt sigaren en sigaretten. Hun andere bedrijf is een kippenfokkerij, maar ze handelen ook in broedmachines, eieren en pluimvee. Landelijk adverteren ze met drie dagen oude kuikens voor 60 cent per stuk. Later komt er nog een derde bedrijf bij: Ouwehands Pluimveevoederfabriek.

HOENDERPARK  De familie heeft zelf ook kippen. Ze gaan er zelfs mee naar landelijke pluimveetentoonstellingen zoals in Drachten en Nijmegen en behalen prijzen met hun Rhode Islands Red en Patrijs Leghorns. Door het gehele land geven ze lezingen over het opfokken van kuikens. Reeds in 1920 beschikt de familie over een eigen Hoenderpark met de fraaiste kippenrassen, eenden, ganzen et cetera. Ze adverteren met het Hoenderpark zelfs landelijk en vele busladingen vol agrariërs komen naar de Grebbeberg.

SIGAREN Ook de sigarenfabriek van vader en zoons Ouwehand draait volop. Landelijk adverteert men in 1931 met 'Een kerel rookt Business sigaartjes'. De sigaren kosten op dat moment slechts drie cent per stuk.  

EXOTISCHE  Als zoon Cor in het Hoenderpark tussen de vele bezoekers loopt, ontdekt hij dat men meer belangstelling heeft voor de meer exotische dieren die rondlopen zoals de wasbeer, pauwen en fazanten, dan voor de kippen. Hij besluit in 1930 om de bekende tuinarchitect Willem Sluiter uit Amersfoort opdracht te geven een wandelpark te tekenen op het tien hectare grote terrein. Een zes kilometer lang wandelpad met veel bankjes en her en der dierenverblijven. Dat is in het kort zijn opdracht. Cor stapt uit de meelhandel en deze verhuist naar elders.

Ouwehand koopt bij de Rotterdamse Diergaarde een leeuw. Ook koopt hij tien kamelen, tijgers, apen, beren en luipaarden en natuurlijk laat hij ook zijn verzameling hoenders in het park lopen. Op 18 juni 1932 wordt Ouwehands Dierenpark geopend door burgemeester Jhr. Dr. M.R. van Holthe tot Echten van Rhenen. Anno 2017 staat het borstbeeld van oprichter C.W. Ouwehand op een mooie plaats in het park. Ouwehand maakte veel reclame via kranten. Voor een gulden en twintig cent kan men een retour nemen om per boot vanaf Arnhem naar Rhenen, inclusief de entree van het dierenpark, te varen.

OORLOG  De Tweede Wereldoorlog breekt uit en het dierenpark komt dagenlang in het heetst van de strijd terecht. Cor Ouwehand besluit om zelf de roofdieren dood te schieten. Alleen de ijsbeermoeder en haar twee jongen overleven de Duitse invasie. Tijdens de oorlog zijn ook de gebouwen verwoest door het oorlogsgeweld. De familie Ouwehand zet haar schouders er weer onder en in 1942 is de heropening. In 1944 moeten de dieren weer geëvacueerd worden en als de Duitsers komen om de dieren dood te schieten zijn er nog maar enkele op het park over. Zoon Bram en zwager J. Baars weten met enkele helpers een aantal dieren te redden en deze krijgen onderdak in de Panter sigarenfabriek in Veenendaal. De Duitsers hadden echter honger en slachten steeds een dier. Dat was niet de bedoeling en daarom trok men verder en kwamen ze in Doorn terecht.

MENSAPEN  Na de oorlog werd het park weer opgebouwd en vergroot en het bestaat inmiddels 85 jaar. Vanaf 2000 is het dierenpark in eigendom bij Marcel Boekhoorn. Alleen al om de pandaberen heeft het landelijke bekendheid. Daar blijft het niet bij. Het nieuwste plan is medio 2018 een verblijf voor zeven bonobo's, zogenaamde mensapen, te openen.